|
Dramat Różewicza pt.”Do piachu” został wystawiony na scenie Domu
Chemika dnia 9 grudnia 2009 r. przez Teatr Provisorium i Kompania Teatr
w ramach projektu Teraz Polska. Celem przedsięwzięcia jest
zaprezentowanie cyklu przedstawień szerszej publiczności oraz dotarcie
do miejsc pozbawionych styczności ze sztuką teatralną. Niniejsza akcja
ma się przyczynić do promocji teatrów, reżyserów i aktorów.
Utwór „Do piachu” powstawał 17 lat (1955-1972), z kolei przez następne
7 lat nie mógł się doczekać druku. Już od samego początku istnienia
sztuka wzbudzała liczne emocje, ze względu na sporną tematykę. Różewicz
wprost, nie tając przykrych faktów, ujawnił prawdziwość wojny, ukazując
jej drugie dno. Posługując się zabiegiem demitologizacji, przyczynił
się do powstania licznych protestów. Tuż po premierze w warszawskim
Teatrze na Woli, ze względu na sprzeciw byłych akowskich żołnierzy,
przedstawienie musiało zejść z afisza.
Dramaturg mówi o wojnie w
sposób bezpośredni, głównie poprzez użycie wulgarnego języka. Właśnie
od siarczystego przekleństwa rozpoczyna się sztuka zrealizowana przez
Teatr Provisorium i Kompanię Teatr. Używając trywialnego określenia,
twórcy chcieli zaakcentować bezsens i absurdalność wojny. Na uwagę
zasługują kikuty drzew przymocowane do pleców partyzantów. Mogą one
symbolizować las, krzyż lub brzemię wojny. Już w pierwszych momentach
trwania spektaklu żołnierze przewracają się pod ich ciężarem.
Naczelnym tematem dramatu jest odczłowieczenie. Mamy tu do czynienia z zaprezentowaniem partyzanckiego życia wraz z całą jego brutalnością.
Żołnierze z utworu Różewicza w niczym nie są podobni do heroicznych
bohaterów rodem z romantycznych dramatów.
Zasadniczą postacią dramatu jest Waluś – naiwny prostaczek, bezbronny,
pobożny i ufny jak dziecko. Oskarżony o rabunek z bronią w ręku, gwałt
i rozbój, wyrokiem sądu zostaje skazany na śmierć. Na tle tego, jakimi
prawami rządzi się wojna, wina Walusia okazuje się bezpodstawna i niesłuszna. Przecież wszyscy mordują, napadają, grabią i rabują.
Dlaczego on jeden ma ponieść karę? Waluś jest bohaterem tragicznym,
wywołującym w odbiorach współczucie i litość, natomiast jego
niedorzeczna śmierć demaskuje bezsens wojny.
Katarzyna Zarzeka
Do ulubionych (81) | Odslon: 372
|